การเมืองการปกครอง

พ.ศ. 1792 - พ.ศ. 1841

ปกครองแบบ "พ่อปกครองลูก" กษัตริย์มีความใกล้ชิดกับประชาชน เปรียบเสมือนหัวหน้าครอบครัวใหญ่ (ใช้นามเรียกขานว่า "พ่อขุน") มีการแขวนกระดิ่งไว้หน้าประตูวังเพื่อให้ราษฎรที่มีทุกข์มาสั่นกระดิ่งเพื่อขอความเป็นธรรม

หลังรัชสมัยพ่อขุนรามคำแหง

เปลี่ยนมาปกครองแบบ "ธรรมราชา" (ใช้นามเรียกขานว่า "พระมหาธรรมราชา") โดยนำหลักทศพิธราชธรรมและหลักธรรมทางพุทธศาสนามาใช้เป็นหลักในการบริหารบ้านเมือง เริ่มชัดเจนในสมัยพระมหาธรรมราชาที่ 1 (พญาลิไท) กษัตริย์ทรงเป็นผู้ทรงศีลและนำหลักธรรมมาใช้บริหารบ้านเมือง เพื่อสร้างความสงบสุขในจิตใจของราษฎร